Trang chủ > Tưởng vô thường, tưởng vô ngã, thoát mọi khổ đau
Bài viết
Bình luận

Tưởng vô thường, tưởng vô ngã, thoát mọi khổ đau

Nên tu tưởng vô thường, nên quảng bá tưởng vô thường. Đã tu tưởng vô thường, quảng bá tưởng vô thường thì đoạn ái dục giới, ái sắc giới, ái vô sắc giới, đoạn hết vô minh, đoạn hết kiêu mạn.

Đã tu tưởng vô thường, quảng bá tưởng vô thường thì đoạn ái dục giới, ái sắc giới, ái vô sắc giới, đoạn hết vô minh, đoạn hết kiêu mạn.

Đã tu tưởng vô thường, quảng bá tưởng vô thường thì đoạn ái dục giới, ái sắc giới, ái vô sắc giới, đoạn hết vô minh, đoạn hết kiêu mạn.

Thế giới ngày nay đang trở nên điên đảo do loạn tưởng. Tưởng rằng kinh tế phát triển, đời sống người dân được ấm no, hạnh phúc khi chính phủ chủ trương cho phép người dân đốt rừng Amazon, lấy đất trồng cỏ nuôi gia súc. Nào ngờ, hàng chục ngàn hecta rừng bị tàn phá vì ‘lửa tham’ của con người, giết hại vô số hữu tình, tàn phá hệ sinh thái, gây ô nhiễm môi trường trên diện rộng, khiến cả thế giới quan ngại về hiện trạng nghiêm trọng của ‘lá phổi’ Trái Đất. Tưởng rằng những cuộc chạy đua vũ trang, những cuộc thử nghiệm tên lửa mang lại bình an cho đất nước, nào ngờ khiến dân tình sống trong cảnh đói nghèo, thế giới bất an, sống trong căn thẳng và nỗi sợ hãi thường trực của sự hủy diệt….

Về mặt cá nhân, tưởng đây là sắc thân của mình, tưởng rằng quan kiến của mình là đúng, là hợp lý, là ưu việc, bác bỏ luận điểm, hoặc không tôn trọng quan kiến của người khác, cho nên xảy ra xung đột, đấu tranh khắp đó đây. Rõ ràng thế giới đang hỗn loạn vì ‘cái tưởng’ sai lầm của các cá nhân. Chính vì tưởng điên đảo này mà khiến hữu tình ngay trong kiếp này chịu nhiều khổ nạn mà vô lượng kiếp thay hình đổi dạng trong sáu nẻo luân hồi, nhất là tam ác đạo. Nhưng, không biết rằng tưởng vô thường, tưởng vô ngã, không có tự tánh. Ai thường quán tưởng vô thường, tưởng vô ngã, thì sẽ được giải thoát mọi ách nạn, niết bàn ngay trong hiện tại, như lời Phật dạy trong nhiều bài kinh của Nikàya và Hán tạng.

Trong Kinh Phật Tự Thuyết trong Tiểu Bộ Kinh Nikàya, Đức Phật dạy:

Vô thường tưởng cần phải tu tập để nhổ lên kiêu mạn: tôi là. Này Meghiya, với ai có tưởng vô thường, tưởng vô ngã được an trú. Với ai có tưởng vô ngã, vị ấy đạt được sự nhổ lên kiêu mạn: tôi là, Niết-bàn ngay trong hiện tại.

(Nikàya, Tiểu Bộ Kinh, Kinh Phật tự thuyết, Chương 4, Phẩm Meghiya, (I) Udàna 34 https://www.budsas.org/uni/u- kinh-tieubo1/tb13-ptt2.htm)

Lại nữa trong Tăng Nhất A-hàm, Thế Tôn cũng khuyến tấn chư tỷ kheo nên tu tưởng vô thường, thì sẽ an ổn mọi khổ ách, giải thoát, niết bàn.

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Một thời Phật ở nước Xá-vệ, rừng Kỳ-đà, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

- Nên tu tưởng vô thường, nên quảng bá tưởng vô thường. Đã tu tưởng vô thường, quảng bá tưởng vô thường thì đoạn ái dục giới, ái sắc giới, ái vô sắc giới, đoạn hết vô minh, đoạn hết kiêu mạn. Ví như đốt cháy cây cỏ, dẹp trừ sạch hết. Đây cũng vậy, nếu tu tưởng vô thường thì đoạn trừ hết tất cả kiết sử. …Như thế, các Tỳ-kheo! Hãy học điều này.

Bấy giờ các Tỳ-kheo nghe Phật dạy xong, vui vẻ vâng làm.

(Kinh Tăng nhất A-hàm, tập II, phẩm 31.Tăng thượng, VNCPHVN ấn hành, 1998, tr.189)

Tưởng rằng sắc thân này của mình, mắt, tai, miệng, lưỡi vv là của mình, nên chấp thủ sắc ‘pháp’, vì thế nên khổ đau muôn đời vạn kiếp. Bài kinh số 35 của Trung Bộ Kinh, Thế Tôn dạy chư tỷ kheo tất cả sắc pháp cho đến thọ, tưởng, hành thức đều vô thường. Tất cả được quán như chơn như sau cái này không phải là tôi, cái này không phải của tôi, cái này không phải tự ngã của tôi, thì chứng được vô chấp thủ giải thoát như đoạn kinh văn sau:

Cho đến mức độ nào, này Tôn giả Gotama, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, các mục tiêu đã đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được chánh trí giải thoát?

Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

- Ở đây, này Aggivessana, Tỷ-kheo đối với bất cứ sắc pháp nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả các sắc pháp, sau khi như thật quán sát với chánh trí tuệ: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", chứng được vô chấp thủ giải thoát. Ðối với bất cứ thọ nào... bất cứ tưởng nào... bất cứ hành nào... đối với bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hiện tại, nội hay ngoại, thô hay tế, liệt hay thắng, xa hay gần, tất cả các thức, sau khi như thật quán sát với chánh trí tuệ: "Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi", chứng được vô chấp thủ giải thoát. Cho đến mức độ này, này Aggivessana, Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, các mục tiêu đã đạt, hữu kiết sử đã đoạn trừ, được chánh trí giải thoát.

(Kinh Trung Bộ, 35 Tiểu Kinh Saccaka- Hòa Thượng Thích Minh Châu)

Lại nữa, khổ đau cũng tưởng là của mình, nhưng đau ngờ khổ đau không phải của mình vì an lạc và khổ đau, cả hai đều vô thường. Cảm thọ khổ đau ngay trước lúc bỏ thân mạng là một sự cảm thọ tột cùng của thân mạng, do tưởng cái khổ này là của mình, nên chúng sanh phải sinh tử, tử sinh trong lục đạo. Đức Phật khai thị và hướng tâm cho các tỷ kheo hay cư sĩ trước lúc lâm chung cách đoạn thân kiến bằng cách chú tâm và rõ biết đang cảm thọ tận cùng sức chịu đựng của sinh mạng, và để cho tất cả cảm thọ trở nên thanh lương, thì sẽ đoạn tất cả các lậu hoặc, và giải thoát, vô dư niết bàn như một trong nhiều bài kinh Nikàya trong Tương Ưng Nhân Duyên như sau:

Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy biết: “Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân”. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy biết: “Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng”. Vị ấy biết: “Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả những cảm thọ không làm cho có hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lặng, cái thân được bỏ qua một bên”.

Này các Tỷ-kheo, ví như một người từ trong lò nung của người thợ gốm lấy ra một cái ghè nóng và đặt trên một khoảng đất bằng phẳng để sức nóng ở đấy được nguội dần, và các miếng sành vụn được gạt bỏ một bên. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, khi cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân, vị ấy biết: “Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của thân”. Khi vị ấy cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng, vị ấy biết: “Ta cảm giác một cảm thọ tận cùng của sinh mạng”. Vị ấy biết: “Sau khi thân hoại mạng chung, ở đây tất cả những cảm thọ không làm cho có hỷ lạc, sẽ trở thành vắng lặng, cái thân được bỏ qua một bên.

(Tương Ưng Bộ,  chương 12: tương ưng nhân duyên, vi: phẩm cây 63. Tư Lường)

Nên thường tu tập quán tưởng vô thường, quán tưởng vô ngã, để đoạn tham ái, diệt trừ mọi gốc rễ phiền não, cứu cánh giải thoát.

Nên thường tu tập quán tưởng vô thường, quán tưởng vô ngã, để đoạn tham ái, diệt trừ mọi gốc rễ phiền não, cứu cánh giải thoát.

Rõ ràng nhất thiết pháp không như thật tướng, chỉ do nhân duyên mà có, tưởng điên đảo mà sinh, như Phẩm 14 An Lạc Hạnh trong Kinh Pháp Hoa như sau:

Vị đại Bồ-tát quán sát "Nhất-thiết, pháp không như thật tướng" chẳng điên-đảo, chẳng động, chẳng thối, chẳng chuyển, như hư-không, không có thật-tính, tất cả lời nói phô dứt, chẳng sinh, chẳng xuất, chẳng khởi, không danh, không tướng, thực không chỗ có, không lường, không ngằn, không ngại, không chướng, chỉ do nhân-duyên mà có, từ điên-đảo mà sinh cho nên nói, thường ưa quán-sát pháp-tướng như thế đó gọi là "chỗ thân-cận" thứ hai của vị Đại Bồ-tát. (tr. 293: Kinh Pháp Hòa Hòa Thượng Thích Trí Tịnh).

Vì thế, nên thường tu tập quán tưởng vô thường, quán tưởng vô ngã, để đoạn tham ái, diệt trừ mọi gốc rễ phiền não, cứu cánh giải thoát.

Nguyện đem công đức này

Hướng về tất cả chúng sanh khắp pháp giới

Đồng sanh cõi Cực Lạc

Tâm Tịnh

Các bài viết liên quan
Xem
‘Con dẫu lớn vẫn là con của mẹ, đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con’
Xem
Cội nguồn của hạnh phúc với 10 bí quyết không thể bỏ qua này
Xem
Khoan dung với người chính là để lại cho mình một lối thoát, một đường lui
Xem
Duyên đến duyên đi cứ bình thản mà đón nhận, mọi sự trên đời ông Trời đã tự có an bài
Xem
Lòng tham là liều thuốc độc lớn nhất
Xem
Điều quý giá nhất cha mẹ có thể để lại cho con cái là gì?
Xem
10 bí quyết để có nội tâm mạnh mẽ, sống cuộc đời hạnh phúc
Xem
4 quy tắc tâm linh độc đáo của người dân tộc thiểu số giúp bạn tận hưởng cuộc sống hạnh phúc hơn
Xem
Muốn thành công ở đời nhất định phải giữ được tĩnh khí
Xem
Người có thể học kiềm chế bản thân nhất định sẽ thành công
Xem
Lương thiện với người khác là vun đắp hạnh phúc cho chính mình: 2 mẩu chuyện sinh động
Xem
Muốn vượt qua khó nạn, trước tiên hãy học cách không đổ lỗi
Xem
Hãy làm cuộc sống của mình có ý nghĩa, ngay cả khi bạn… không có gì cả
Xem
Muốn thực hiện ước mơ, phải biết buông bỏ và lựa chọn
Xem
Để sống hạnh phúc, bạn không cần phải trở thành một người hoàn hảo
Xem
Câu chuyện cổ tích giữa đời thật: Làm việc tốt mà không cầu báo đáp, một ngày nào đó bạn sẽ thấy…
Xem
Ông lão ăn mày rách rưới hỏi: ‘Đau khổ là gì?’, nhà sư làm 1 việc khiến ông thức tỉnh
Xem
Trúng tuyển chỉ vì giám đốc: “Không cần bằng cấp, chỉ cần…” cậu bé đánh giầy chết lặng khi biết sự thật
Xem
Vì sao một ông lão mù lại phải cần tới chiếc đèn dầu khi đi vào ban đêm?
Xem
Cô gái trẻ đẹp trở thành triệu phú nhờ trải nghiệm kỳ diệu xuất hiện trước cái chết
Xem
Có một loại thất bại gọi là bận rộn một cách mù quáng
Xem
Từ bi là cội nguồn, là trái tim của Phật giáo
Xem
Thấu hiểu được 7 điều này, bạn sẽ làm chủ được “số phận” của chính mình
Xem
Cùng bắt nguồn từ một con sông vì sao có Biển Chết và hồ ‘sống’. Bạn mang hồ hay biển nào trong mình?
Xem
Bị kết án oan, chàng trai dặn ‘vợ’… 3 năm sau lời thề ứng nghiệm khiến cả nước Mỹ chìm trong xúc động
Xem
Bị chia lá bài xấu, người mẹ dạy chơi ván bài cuộc đời, và cậu… trở thành Tổng thống Mỹ
Xem
3 câu nói của bệnh viện, ngân hàng khiến bạn khuynh gia bại sản
Xem
10 câu nói – phản ánh ra khí chất của một người!
Xem
Đừng bao giờ lùi bước trước cảm giác sợ hãi, hãy… đi qua nó
Xem
Tại sao nói ‘Bệnh từ miệng vào, họa từ miệng ra’
Xem
Trong họa có phúc, mọi chuyện xảy ra đều bởi có an bài
Xem
Tại sao chim sẻ thắng được đại bàng
Xem
Hết thảy chuyện tốt làm cho người khác trong đời hóa ra đều là làm cho chính mình
Xem
Hạnh phúc là gì sau mỗi buổi sáng thức dậy
Xem
Gả công chúa cho người ăn mày vì cãi lời cha, kết cục khiến nhà vua tỉnh ngộ
Xem
Hạnh phúc là một cuộc hành trình, không phải là đích đến…
Xem
Con bị liệt, cha hằng đêm ra vườn làm một điều bí mật, không ngờ một hôm cậu phát hiện ra…
Xem
Nhất định đừng bao giờ nói với cha mẹ 10 câu này
Xem
Hàng ngày ngồi thiền, đọc kinh có thể thành Phật được không?
Xem
Sư trụ trì dạy đồ đệ một bài học khiến mọi người tỉnh ngộ
Xem
Con người cao ở Nhẫn, quý ở Thiện và hơn nhau ở “ngộ”!
Xem
Triết lý về cây cổ thụ: không cây nào mới gieo mầm đã trở thành cây cổ thụ
Xem
Hết thảy mọi việc trong đời của một người đều là đã được Thần Phật an bài, tuyệt đối không sai chút nào
Xem
Nhìn về phía trước bóng tối sẽ dần chìm khuất phía sau lưng bạn
Xem
4 thứ không được nợ, dù là người thân trong nhà
Xem
Vì sao cuộc sống mỏi mệt? Hãy lắng nghe câu chuyện của lão hòa thượng
Xem
Làm người giản đơn là khỏe, Cuộc sống thà tĩnh là hơn!
Xem
Nếu bạn thành công, nói gì cũng thành có lý; Nếu bạn thất bại, mọi thứ chỉ là khói mây
Xem
Tận tâm hiếu thảo với cha mẹ, cô gái có dung mạo xấu xí được bà Tiên hiển linh ban phúc
Xem
Biển dung nạp trăm sông mà trở nên rộng lớn. Làm người, hãy học cách bao dung!
Xem
3 cách tuyệt vời để hóa giải ‘cảm xúc tiêu cực’ của bạn
Xem
Khi có niềm tin bạn sẽ thấy cuộc sống không khó khăn như bạn tưởng.
Xem
Con người phấn đấu cả đời vì ‘Tiền’, nhưng vẫn còn một điều chưa hiểu…
Xem
Xiêu lòng vì người đẹp không phải vợ, chàng trai đem hỏi hòa thượng, câu trả lời khiến anh cúi đầu
Xem
Đừng làm hại bốn kiểu người này nếu không sẽ sớm bị mất phúc báo
Xem
Sông càng sâu càng tĩnh, người càng hiểu biết càng khiêm nhường
Xem
Oán hận là tự hại mình, sao còn không buông bỏ đi?
Xem
Giá trị thực tiễn của Tứ Diệu Đế trong đời sống xã hội
Xem
Vẻ đẹp trong tâm hồn cũng chính là cảnh giới mà bạn thấy bên ngoài
Xem
Hãy luôn biết ơn bởi đôi khi bạn không hề biết người khác đã làm gì cho mình
Xem
Muốn thành công thì cần phải biết ‘nghĩ cho người khác trước’
Xem
Bạn không thể thay đổi hoàn cảnh, nhưng có thể thay đổi tâm thái của chính mình
Xem
Người biết cúi đầu mới trưởng thành, biết hạ mình mới là cao thủ!
Xem
Người làm tổn thương bạn sẽ giúp bạn hoàn thiện. Hãy dễ dàng cho đi…
Xem
Tha thiết trở thành ‘người’, Đức Phật bảo ‘chàng trai’ đi qua chiếc cầu định mệnh, nhưng không ngờ…
Xem
Mẹ giận dữ vì con trai cãi lời, bố đưa 1 tờ giấy, đọc xong cậu khóc mãi…
Xem
Hãy để con cái cảm nhận được hôn nhân hạnh phúc của cha mẹ
Xem
Chân lý Phật giáo là gì?
Xem
Sống vui vẻ, không phải là có hết thảy những thứ mình muốn, mà là “không có cũng được”
Xem
Hãy đi giữa những người hiểu bạn
Xem
Nghe kinh: Một văn liệu Phật học sinh động
Xem
Hồng trần ba nghìn việc, hãy cứ ung dung nở một nụ cười
Xem
Giữ chân người khác cũng chính là khoá chặt chính mình
Xem
“Chết” theo quan điểm Phật giáo
Xem
Cuộc sống không phải chiến trường, đâu cần ganh đua cao thấp
Xem
Nếu có lúc nào suy nghĩ tiêu cực, hãy nhớ câu chuyện về tờ 20 USD này
Xem
Trên đời vạn sự tuỳ duyên, còn đây là 7 điều bạn nên nhớ
Xem
6 nguyên nhân khiến con người sống mệt mỏi, thống khổ
Xem
Giận: Bí quyết sống an lạc và hạnh phúc
Xem
Tìm lại người thân đã mất
Xem
Phật pháp nhiệm màu: Niệm Phật dứt trừ các bạo bệnh
Xem
Lời Phật dạy về “Lòng tin”
Xem
Giúp người là giúp mình, hại người là hại mình…
Xem
Thì ra thật đơn giản để giữ cho gia đình luôn hòa thuận…
Xem
Biết “cúi xuống” mới là trưởng thành, biết “hạ mình” mới là cao thủ
Xem
Con nhện ở miếu Quan Âm
Xem
Giữa đời vô thường, sống trọn vẹn trong từng phút giây
Xem
Thượng Toạ Thích Thông Châu giảng đề tài: “Ý NGHĨA BÁO HIẾU MÙA VU-LAN”
Xem
Chú tiểu và hai viên gạch xấu xí
Xem
Sự thật bất ngờ: Phòng riêng là nơi thể hiện chân thực nhất con người bạn
Xem
10 thứ mà tiền không thể mua được
Xem
Cây không vỏ cây ắt chết, người không nhân cách người chẳng thể sinh tồn
Xem
Thất bại ở đời chính là cố gắng làm vừa lòng tất cả mọi người
Xem
Đức Phật dạy về 35 tác hại của Rượu
Xem
Bí Quyết Để Sống Hạnh Phúc Trong Từng Phút Giây
Xem
Hãy làm bạn với trà để nuôi dưỡng một cơ thể khỏe mạnh và một tâm hồn đẹp
Xem
Lời Phật dạy sâu sắc về việc hóa giải hận thù
Xem
Hết Thảy Chúng Sinh Đều Có Trí Tuệ Đức Tướng Của Như Lai
Xem
Có một Lễ phóng sinh trên sông Hồng hết sức lợi lạc, ý nghĩa.
Xem
Làm gì khi hôn nhân có người thứ 3
Xem
Vì sao mẹ của Tôn giả Mục Kiền Liên bị đày vào cõi ngạ quỷ?
Xem
Tính không trong Phật giáo
Xem
Các Pháp duyên sinh, không thật
Xem
Buông bỏ giúp ta có được bình an và tự tại trong tâm
Xem
Thân tâm an lạc có nghĩa là gì, thân tâm cái gì quan trọng hơn
Xem
Ngày nào cũng thắp hương cúng Phật hay chỉ mùng Một, ngày Rằm?
Xem
Con tôi, tài sản của tôi!
Xem
Thanh xuân như một tách trà, biết tu học sớm nghĩa là thanh xuân
Xem
Bài khấn nguyện sám hối tụng hàng ngày
Xem
Tu như thế nào để chuyển thân nữ thành nam?
Xem
Có nên ăn đồ cúng vong không?
Xem
Người niệm Phật thì chẳng ma quỷ nào dám đến gần
Xem
Cách thức trì niệm chú Đại bi
Xem
Nguyên nhân người ta lạc lối: Câu chuyện ‘Đường rẽ, mất dê’
Xem
Số mệnh của con người có phải đã được định sẵn từ trước? Tương Tử Viên
Xem
Nguyên nhân thất bại của rất nhiều người: Hai cái cây, bạn sẽ chặt cây nào?
Xem
Quà tặng dành cho tâm hồn kì 2: Chiếc lá cuối cùng
Xem
Đừng quá nghiêm trọng, mỉm cười cho qua...
Xem
Quà tặng dành cho tâm hồn kì 1: Lửa thử vàng