Trang chủ > Tình thương đích thực trong đời sống
Bài viết
Bình luận

Tình thương đích thực trong đời sống

Khi nếu ra bốn danh từ Từ Bi Hỷ Xả điều ta phải để ý trước tiên là bốn từ đó diễn tả bốn mặt của một thực tại mà ta tạm gọi là tình thương, tính thương đích thực, tính thương chân thật.

Vì vậy cho nên ta phải thấy được liền tính cách tương tức giữa bốn cái. Phải thấy được rằng một cái là do ba cái kia làm ra thì ta mới có thể hiểu được giáo lý vi diệu về tứ vô lượng tâm. Ví dụ như yếu tố Hỷ tức là niềm vui. Nếu trong tính thương mà không có yếu tố niềm vui thì tính thương đó không thể gọi là tính thương đích thực được. Cho nên trong Từ đã có Hỷ. Một tình thương trong đó chỉ có sầu đau thì làm sao được gọi là tình thương chân thật…

Tình thương đích thực trong đời sống

Một tình thương trong đó chỉ có sầu đau thì làm sao được gọi là tình thương chân thật…

Rồi ta nhìn vào Xả, Xả là sự không vướng mắc, không theo phe không kỳ thị. Nếu tính thương của chúng ta mà có tính cách phe phái kỳ thị và vướng mắc thì tình thương ấy không phải là tình thương đích thực. Vì vậy trong Từ có Xả. Thường thường ta dịch Xả là equanimity có người dịch là evenmindedness. Xả cũng có nghĩa là non–attachment, release, letting go. Vậy thì nó là một khía cạnh của tình thương chân thật. Khi chúng ta còn vướng mắc còn kỳ thị còn theo phe thì tính thương đó chưa phải là tính thương đích thực.

Bi là gì? Bi là chí nguyện và khả năng có tác dụng làm vơi nỗi khổ, chuyển hoá nỗi khổ, Bi là compassion, relieving pain, có khả năng làm nhẹ đi những niềm đau. Tình thương chân thật thì phải chứa đựng những yếu tố ấy. Nếu tình thương mà không làm cho niềm đau của người ta bớt đi, không có khả năng chuyển hoá thì làm sao ta gọi nó là tình thương chân thật? Nếu Từ là đích thực thì nó chứa đựng sẵn Bi, Hỷ và Xả. Bi cũng vậy, nếu Bi là Bi đích thực thì cũng chứa đựng Từ Hỷ và Xả, Hỷ mà là Hỷ đích thực thì cũng chứa đựng Từ, Bi và Xả. Xả đích thực không phải là sự lạnh lùng, indifference. Từ indifference này nghĩa nguyên hay lắm, nhưng bây giờ có người dịch indifference là thờ ơ. Indifference vốn là không thấy có sự khác biệt.

Tình thương đích thực trong đời sống

Chừng nào ta còn nói tôi là người thương, anh là người được tôi thương thì chừng đó chưa có Xả.

Ví dụ mình có hai đứa con mà mình thấy hai con đều là con mình thương như nhau, mình không có kỳ thị người này, mình không có vương mắc người kia thì cái đó là indifference. Nhưng bây giờ trong cái văn chương ngôn ngữ của ta indifference được hiểu là thờ ơ, là lạnh lùng, là không quan tâm. Indifference đáng lý phải được hiểu là không có difference. Xả đây tức là hiện tướng của cái trí tuệ gọi là bình đẳng tánh trí (samata prajna). Sama là bình đẳng, samata là bình đẳng tánh, tức là khả năng thấy được người này và người kia cùng một thể tánh, là đồng đẳng, không có sự khác nhau gì hết, không có sự phân biệt giữa mình và người tức là vượt thoát cái gọi là ngã mạn, vượt thoát cái được gọi là tam mạn; còn có sự so sánh, còn thấy có sự khác biệt giữa ta và người còn thấy có ranh giới giữa ta và người thì chưa có Xả.

Vì vậy Xả là một yếu tố rất thiết yếu của tính thương chân thật. Xả cũng phải được thực hiện từ từ. Ví dụ khi ta quán chiếu và quán sát một người và đi được vào thịt da và tâm tư người đó thì ta mới bắt đầu hiểu và thương người đó được. Và tự nhiên ta với người đó trở thành ra một. Tình thương đó là tình thương đã có Xả; Còn nếu ta quán sát người đó mà người đó vẫn là người đó, ta vẫn là ta, ta không đi vào người đó được, ta không sống bằng xương bằng thịt bằng thọ bằng tưởng của người đó thì ta chưa có lòng thương đích thực. Être dans la peau de quelqu’un tức là sống trong da thịt của người đó. Sự quán chiếu cũng vậy. Tự nhiên mình biến thành người đó và mình hiểu người đó toàn vẹn. Khi lòng thương trào lên nhờ cái thấy bình đẳng ấy thì ta gọi nó là Từ là Bi; mà Từ và Bi đó đã chứa đựng Xả.

Tình thương đích thực trong đời sống

Cái tình thương chân thật cái tình thương cao tột phải có yếu tố Xả.

Xả đây có nghĩa là lấy đi cái ranh giới giữa mình và người, không phân biệt không kỳ thị và chúng ta thoáng thấy được tính cách mầu nhiệm của sự thực tập này. Ta thấy rằng nếu không quán chiếu thì không thể thực sự thương yêu được. Không quán chiếu thì làm sao ta có thể đặt ta vào hoàn cảnh, vào da thịt của người kia để có thể hiểu được người kia và trở thành người kia? Khi ta trở thành người kia rồi thì lúc đó tình thương mới gọi là tình thương đích thực, không có đối tượng không có chủ thể, người thương và người được thương trở thành một. Chừng nào ta còn nói tôi là người thương, anh là người được tôi thương thì chừng đó chưa có Xả. Cũng như khi ta cầm cái búa và đóng đinh.

Thay vì đóng trên đinh thì ta có thể vô ý đóng trên ngón tay. Tay trái bị đau làm rơi cây đinh xuống, tay phải tự nhiên bỏ búa, cầm lấy ngón tay trái và chăm sóc một cách rất tự nhiên không phân biệt. Vô phân biệt không có nghĩa là vô tri. Nó không nói: Tôi là tay phải đây, anh là tay trái, anh vừa bị thương, tôi là người đang giúp anh đây. Tay phải không bao giờ có cái phân biệt như vậy. Cái không phân biệt ấy tiếng Anh gọi là non–discrimination nhưng nó không phải là vô tri. Nếu bàn tay ấy vô tri thì nó đâu biết bỏ cái búa xuống để chăm sóc bàn tay trái? Khi chứng đạo người ta có vô phân biệt trí, tức là có cái trí tuệ vô phân biệt. Sau khi chứng ngộ rồi thức thứ bảy trở thành một loại trí gọi là bình đẳng tánh trí. Bình đẳng ở đây là không thấy sự khác nhau, sự bằng nhau sự thua nhau sự hơn nhau. Cái đó liên hệ tới tam mạn mà ta đã học trong kinh Tam Di Đề. Và cái tình thương chân thật cái tình thương cao tột phải có yếu tố Xả. Không phải Bụt đã góp chung lại bốn cái giáo lý tách rời.

Thiền Sư Thích Nhất Hạnh

Các bài viết liên quan
Xem
Con người ngày càng dễ cô đơn?
Xem
Tư duy về thân: Quán thân bất tịnh
Xem
Con đường riêng tôi đi
Xem
Nếu chúng ta ăn chay và không sát sinh sẽ đạt được ích lợi gì?
Xem
Nhẫn nhục đối với tuổi trẻ
Xem
Cách bình an trong bất an
Xem
Khi còn sống, tại sao phải siêng niệm Phật
Xem
Đại Bồ tát Địa Tạng Vương
Xem
Đức Phật và sự hóa độ rộng lớn khắp các cõi
Xem
Con đường tiến tu trong đạo Phật
Xem
Phật giáo và Y học xưa và nay
Xem
Phật giáo không tin vào đấng sáng thế vì điều này
Xem
Nên học cách tự hài lòng với những gì mình có
Xem
Sức mạnh vô hình từ lòng biết ơn
Xem
Lời Phật dạy về yêu thương trong tình yêu, câu chuyện trước thềm Valentine
Xem
Tình bạn đến từ làm từ thiện giữa Bill Gates và Warren Buffett
Xem
Tài phú của đời người không nằm ở của cải mà ở niềm tin có bao nhiêu
Xem
Người thế nào sẽ có thể thoát khỏi tai họa ập đến
Xem
Hợp nhau sẽ là tri kỷ, sâu sắc hơn lại là tri âm
Xem
Duyên phận do trời hay chuyện hôn nhân tại người
Xem
Thế nào là kết giao đúng bạn?
Xem
Khi gặp sóng gió trong đời, hãy giữ tâm hồn thanh tịnh
Xem
Lương duyên khó cưỡng cầu: không phải mối quan hệ nào cũng có thể tồn tại mãi
Xem
Biết buông bỏ, quên lãng là cách thư giãn tránh buồn phiền chuyện đời
Xem
Câu chuyện về vòng luân hồi sinh - tử
Xem
"Cái tâm" làm chủ hành động con người
Xem
Hãy biết ơn những người thẳng thắn chỉ trích bạn
Xem
Vận mệnh, đời người là gì?
Xem
Cho đi và nhận lại đều là yêu thương
Xem
Đạt cảnh giới càng cao, con người càng giữ tĩnh khí tốt hơn
Xem
Nhìn nhận 5 điều giúp cuộc sống của chúng ta tốt đẹp hơn
Xem
Người phụ nữ hãy tự tạo giá trị của mình
Xem
Triết lý cuộc sống: buông bỏ hay mất mát hóa ra không phải là chuyện xấu
Xem
Câu chuyện đạo đức qua cách người mẹ dạy bảo con mình và thức tỉnh lương tâm người bán cá
Xem
Nhìn nhận về lỗi lầm thông qua câu chuyện về chú tiểu và 2 viên gạch xấu xí
Xem
Nhìn nhận về sự sắp đặt của số mệnh con người qua truyện về Diêu Lai
Xem
Biết nhường nhịn, thiện lương cho cuộc sống nhẹ nhàng
Xem
Bài học nên làm gì khi đối mặt với lời phỉ bác của người khác?
Xem
Phụ nữ sắc trời cho không bằng tự cho giáo dưỡng
Xem
Sống ở đời hãy thuận theo tự nhiên
Xem
Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người
Xem
Đạo làm trò xưa và nay
Xem
Thành bại tại mình, hiểu rõ bản thân tất được việc
Xem
Tâm sinh tướng, muốn dung mạo đẹp trước hết phải làm đẹp tâm hồn
Xem
Nói ít làm nhiều tránh thị phi, nghĩ kỹ trước khi nói tránh vạ miệng
Xem
5 chữ "quá" nhất định phải buông bỏ nếu muốn sống cuộc đời hạnh phúc
Xem
Người trẻ hãy học cách nhẫn nhục
Xem
Thiện và ác, nhân quả báo ứng trong đời người
Xem
Hôn nhân hạnh phúc bền lâu nhờ khoan dung, nhường nhịn
Xem
Hãy cảm nhận cuộc sống như cách thưởng một ly trà!
Xem
Người yếu đuối như lửa, người mạnh mẽ lại như nước
Xem
Ba điểm yếu cần sửa để trưởng thành hơn
Xem
"Nhanh và chậm" trong cuộc đời
Xem
Đời người là gì?
Xem
Thiện lương là bức tranh đẹp nhất đời người
Xem
Những kiểu bạn tri kỷ mà ai cũng nên có trong cuộc đời
Xem
Luân hồi sinh tử, khổ đau là do đâu?
Xem
Có duyên mới gặp có nợ mới yêu, có phận mới cưới
Xem
Đừng oán trách trời đất, đời là vàng kim hay đá cuội chính do mình quyết định
Xem
Thượng Toạ Thích Thông Châu giảng đề tài: “Ý NGHĨA BÁO HIẾU MÙA VU-LAN”
Xem
Bí Quyết Để Sống Hạnh Phúc Trong Từng Phút Giây
Xem
Hãy làm bạn với trà để nuôi dưỡng một cơ thể khỏe mạnh và một tâm hồn đẹp
Xem
Hết Thảy Chúng Sinh Đều Có Trí Tuệ Đức Tướng Của Như Lai