Trang chủ > Thờ cúng tổ tiên - Nét đẹp văn hóa của người Việt Nam
Bài viết
Bình luận

Thờ cúng tổ tiên - Nét đẹp văn hóa của người Việt Nam

Bàn thờ gia tiên được lập ra để tưởng niệm, ghi nhớ ân đức sinh dưỡng của tổ tiên, ông bà. Bàn thờ gia tiên biểu trưng cho cội nguồn huyết thống (song hành với cội nguồn tâm linh - bàn thờ Phật), cây có cội, nước có nguồn, con người có tổ tông.

Từ ngàn xưa, ông bà ta đã dạy: “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành” và cũng từ rất lâu thì con người đã biết đến nghi lễ thờ cúng. Từ nghi lễ thờ cúng trong cộng đồng, dần dần hình thành các tôn giáo khác nhau với những nghi lễ thờ cúng cũng có phần khác nhau. Việc tế lễ thờ phụng cũng khởi nguồn cho nghi thức cúng tế tổ tiên và thần linh. Có thể nói, nghi thức tế lễ, thờ phụng được hình thành và ngày càng được bổ sung, hoàn thiện. Nghi thức tế lễ cho dù biến chuyển qua từng giai đoạn khác nhau nhưng sẽ mãi đồng hành cùng con người bởi “Con người có tổ, có tông. Như chim có tổ, như sông có nguồn.

Đối với người Việt, thờ cúng đã trở thành “Lễ nghi phong hóa” tức là việc thờ cúng đã được chuẩn hóa theo quy củ, trật tự và trở thành phong tục tập quán của cả dân tộc. Thờ cúng là vấn đề tâm linh, đó cũng là điều thiêng liêng thấm vào máu thịt của mỗi người dân Việt Nam. Trong xã hội Việt từ cổ đại đã tồn tại mối quan hệ dòng họ sâu sắc xây dựng trên cơ sở huyết thống. Do vậy, ngoài tín ngưỡng tôn giáo thì người dân Việt Nam rất chú trọng đến thờ cúng tổ tiên, ông bà. Người Việt Nam có câu: “Tu đâu cho bằng tu nhà, Thờ cha thờ mẹ mới là chân tu”.

Đối với người Việt, thờ cúng đã trở thành “Lễ nghi phong hóa” tức là việc thờ cúng đã được chuẩn hóa theo quy củ, trật tự và trở thành phong tục tập quán của cả dân tộc.

Thờ cúng ông bà tổ tiên là phong tục tốt đẹp của các nước Á Đông, trong đó có Việt Nam. Khi đạo Phật được du nhập vào thì có sự giao thoa, tiếp biến có chọn lọc với các tín ngưỡng bản địa, và phong tục thờ cúng ông bà tổ tiên vẫn được trân trọng, duy trì trong đời sống tâm linh của người Phật tử Việt từ xưa cho đến tận ngày nay. Bấy giờ, người Phật tử vẫn thờ cúng ông bà tổ tiên nhưng với cái nhìn mới, đa văn hóa, vừa phù hợp với truyền thống dân tộc và vừa thuận hợp với quan điểm Phật giáo.

Trước hết, người Phật tử không xem bàn thờ gia tiên là “nơi ở” của ông bà, tổ tiên, những người thân đã khuất nói chung (vì biết rõ chư vị đã theo nghiệp tái sinh trong lục đạo rồi). Bàn thờ gia tiên được lập ra để tưởng niệm, ghi nhớ ân đức sinh dưỡng của tổ tiên, ông bà. Bàn thờ gia tiên biểu trưng cho cội nguồn huyết thống (song hành với cội nguồn tâm linh - bàn thờ Phật), cây có cội, nước có nguồn, con người có tổ tông. Kính thờ tổ tiên để bày tỏ lòng hiếu thảo, thể hiện tâm nhớ ơn và hoài nguyện đền đáp ơn sâu nghĩa nặng, chính điều này đã un đúc và hình thành nên truyền thống hiếu nghĩa quý báu của người Phật tử.

Cúng kiếng cũng vậy, người Phật tử cũng biết rõ, nếu ông bà tổ tiên tái sinh ngoài cõi ngạ quỷ - quỷ thần (không tương ưng xứ) thì không thể ăn uống hay thọ dụng những lễ phẩm dâng cúng ấy. Đơn cử, chư thiên không ăn được vì họ thấy dơ bẩn, không xứng với họ. Các loài trong địa ngục dù đói khát đến mấy cũng không thể thoát ngục để tới uống ăn. Chỉ riêng loài ngạ quỷ - quỷ thần là có thể ăn đồ cúng của loài người. Nếu người thân của chúng ta chết rồi tái sinh làm ngạ quỷ thì cúng kiếng cho họ sẽ thọ dụng được. Nhưng hầu hết chúng ta lại không thể biết người thân của mình chết rồi tái sinh về đâu. Thành ra lễ phẩm dâng cúng ông bà tổ tiên chủ yếu nhằm thể hiện lòng thành, là bổn phận của con cháu, còn thọ dụng được hay không thì tùy nhân duyên của các vị.

Giáo lý đạo Phật đề cao tinh thần hiếu đạo, kính thờ và phụng dưỡng cha mẹ mang lại phước báo lớn… đã hòa quyện với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt để trở thành nếp sống đạo đức, hiếu thảo của người Phật tử Việt hiện nay.

Như vậy thờ cúng là để bày tỏ tâm hiếu thảo, biết ơn và đền ơn công đức sinh dưỡng sâu nặng của cha mẹ, ông bà, tổ tiên. Truyền thống của tổ tông, gia tộc là một sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ với hiện tại. Chúng ta tự hào về tổ tiên nên nguyện sống tốt, xứng đáng là con hiền cháu thảo. Nếu mất gốc rễ, không thờ cúng, quên dấu vết cội nguồn huyết thống là một sự vong bản, phi đạo đức. Đó là lợi ích đầu tiên của việc thờ cúng gia tiên.

Kế đến, vì tưởng nhớ niệm ân ông bà tổ tiên nên con hiền cháu thảo phát đại nguyện làm tất cả công đức thiện lành trong khả năng để hồi hướng phước báu cho họ. Phật giáo khuyến khích làm phước để hồi hướng cho người thân đã khuất, dầu họ tái sinh vào đâu cũng nhận được phước đức do con cháu hiếu thảo hồi hướng đến. Cho nên người Phật tử không quá chú trọng đến mâm cao cỗ đầy rồi thù tạc linh đình trong những ngày tưởng niệm, giỗ chạp mà chủ yếu là tạo phước để hồi hướng, trao truyền hiếu đạo cho người sau.

Thành ra, người Phật tử không hề xem việc thờ cúng tổ tiên ông bà là “thờ quỷ” như một số người vong ơn, bội nghĩa, bất hiếu, tà kiến quan niệm. Thờ cúng tổ tiên để liên kết với quá khứ mà phát huy các giá trị sống tốt đẹp cho hiện tại. Thờ cúng ông bà cha mẹ để thực tiễn hóa ý niệm tri ân và báo đáp thâm ân sinh dưỡng. Thờ cúng đồng thời cũng là cách giáo dục lòng hiếu thảo cho con cháu về sau. Giáo lý đạo Phật đề cao tinh thần hiếu đạo, kính thờ và phụng dưỡng cha mẹ mang lại phước báo lớn… đã hòa quyện với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt để trở thành nếp sống đạo đức, hiếu thảo của người Phật tử Việt hiện nay.

Công ty Tâm Linh Việt với ý nguyện luôn mong muốn đóng góp chút công đức, gieo duyên lành, bảo tồn và đưa những giá trị văn hoá tâm linh của người Việt đến với nhiều người hơn thông qua các những sản phẩm gốm sứ, đồ thờ cúng tâm linh,...Qua đó giúp lan toả sâu và rộng giá trị tâm linh nhân văn tốt đẹp. 

Lâm Linh

Các bài viết liên quan
Xem
Những kiểu bạn tri kỷ mà ai cũng nên có trong cuộc đời
Xem
Luân hồi sinh tử, khổ đau là do đâu?
Xem
Có duyên mới gặp có nợ mới yêu, có phận mới cưới
Xem
Lĩnh hội đạo lý làm người qua nhìn cách trẻ tập đi
Xem
Mọi thứ sẽ trở nên đơn giản khi ta nhìn nhận một cách nhẹ nhàng
Xem
Đừng oán trách trời đất, đời là vàng kim hay đá cuội chính do mình quyết định
Xem
Người khác nợ bạn, ông trời sẽ trả cho bạn
Xem
Học đại bàng cách đối diện với giông bão trong cuộc đời: Thay đổi hoặc là chết!
Xem
Muốn thành công trong đời, hãy tự dựng cho mình một chiếc thang
Xem
Thỏ và Sói oẳn tù tì, ai thua sẽ phải chết, vì sao Thỏ ngờ nghệch lại chiến thắng?
Xem
Phú ông chia tài sản, vì sao đứa con út ngờ nghệch lại được phần nhiều nhất?
Xem
Làm người, chớ nên đeo mặt nạ! Sống ở đời, “thật lòng thật dạ” hoá ra mới là điều quan trọng nhất.
Xem
Thuyền đến đầu cầu ắt sẽ thẳng, trên đời mọi chuyện đều tự có an bài
Xem
Địa ngục luôn ở cạnh chúng ta nhưng tất cả vẫn không hề nhận ra
Xem
Từ chối thân mật với vợ người khác, ông không ngờ điều xảy ra khi nhà cháy rụi
Xem
Vì sao cầu Phật mà không toại nguyện? Lý do là vì… chưa hiểu Phật!
Xem
Con trai chết yểu, cha mẹ oán hận Bồ Tát rồi chợt ngộ sự thật trong mơ
Xem
‘5 không trách, 7 không mắng’: Bí quyết vàng gìn giữ hạnh phúc gia đình
Xem
Thành khẩn hối lỗi sửa sai, oán thù sâu nặng được hóa giải
Xem
Đời người trước khi có được, cần phải học cách cho đi
Xem
Những điều hơn 40 tuổi vẫn chưa thể hiểu được, tuyệt đối đừng bỏ lỡ
Xem
‘Con dẫu lớn vẫn là con của mẹ, đi suốt đời lòng mẹ vẫn theo con’
Xem
Cội nguồn của hạnh phúc với 10 bí quyết không thể bỏ qua này
Xem
Khoan dung với người chính là để lại cho mình một lối thoát, một đường lui
Xem
Duyên đến duyên đi cứ bình thản mà đón nhận, mọi sự trên đời ông Trời đã tự có an bài
Xem
Lòng tham là liều thuốc độc lớn nhất
Xem
Điều quý giá nhất cha mẹ có thể để lại cho con cái là gì?
Xem
10 bí quyết để có nội tâm mạnh mẽ, sống cuộc đời hạnh phúc
Xem
4 quy tắc tâm linh độc đáo của người dân tộc thiểu số giúp bạn tận hưởng cuộc sống hạnh phúc hơn
Xem
Muốn thành công ở đời nhất định phải giữ được tĩnh khí
Xem
Người có thể học kiềm chế bản thân nhất định sẽ thành công
Xem
Lương thiện với người khác là vun đắp hạnh phúc cho chính mình: 2 mẩu chuyện sinh động
Xem
Muốn vượt qua khó nạn, trước tiên hãy học cách không đổ lỗi
Xem
Hãy làm cuộc sống của mình có ý nghĩa, ngay cả khi bạn… không có gì cả
Xem
Muốn thực hiện ước mơ, phải biết buông bỏ và lựa chọn
Xem
Để sống hạnh phúc, bạn không cần phải trở thành một người hoàn hảo
Xem
Câu chuyện cổ tích giữa đời thật: Làm việc tốt mà không cầu báo đáp, một ngày nào đó bạn sẽ thấy…
Xem
Ông lão ăn mày rách rưới hỏi: ‘Đau khổ là gì?’, nhà sư làm 1 việc khiến ông thức tỉnh
Xem
Trúng tuyển chỉ vì giám đốc: “Không cần bằng cấp, chỉ cần…” cậu bé đánh giầy chết lặng khi biết sự thật
Xem
Vì sao một ông lão mù lại phải cần tới chiếc đèn dầu khi đi vào ban đêm?
Xem
Cô gái trẻ đẹp trở thành triệu phú nhờ trải nghiệm kỳ diệu xuất hiện trước cái chết
Xem
Có một loại thất bại gọi là bận rộn một cách mù quáng
Xem
Từ bi là cội nguồn, là trái tim của Phật giáo
Xem
Thấu hiểu được 7 điều này, bạn sẽ làm chủ được “số phận” của chính mình
Xem
Cùng bắt nguồn từ một con sông vì sao có Biển Chết và hồ ‘sống’. Bạn mang hồ hay biển nào trong mình?
Xem
Bị kết án oan, chàng trai dặn ‘vợ’… 3 năm sau lời thề ứng nghiệm khiến cả nước Mỹ chìm trong xúc động
Xem
Bị chia lá bài xấu, người mẹ dạy chơi ván bài cuộc đời, và cậu… trở thành Tổng thống Mỹ
Xem
3 câu nói của bệnh viện, ngân hàng khiến bạn khuynh gia bại sản
Xem
10 câu nói – phản ánh ra khí chất của một người!
Xem
Đừng bao giờ lùi bước trước cảm giác sợ hãi, hãy… đi qua nó
Xem
Tại sao nói ‘Bệnh từ miệng vào, họa từ miệng ra’
Xem
Trong họa có phúc, mọi chuyện xảy ra đều bởi có an bài
Xem
Tại sao chim sẻ thắng được đại bàng
Xem
Hết thảy chuyện tốt làm cho người khác trong đời hóa ra đều là làm cho chính mình
Xem
Hạnh phúc là gì sau mỗi buổi sáng thức dậy
Xem
Gả công chúa cho người ăn mày vì cãi lời cha, kết cục khiến nhà vua tỉnh ngộ
Xem
Hạnh phúc là một cuộc hành trình, không phải là đích đến…
Xem
Con bị liệt, cha hằng đêm ra vườn làm một điều bí mật, không ngờ một hôm cậu phát hiện ra…
Xem
Nhất định đừng bao giờ nói với cha mẹ 10 câu này
Xem
Hàng ngày ngồi thiền, đọc kinh có thể thành Phật được không?
Xem
Sư trụ trì dạy đồ đệ một bài học khiến mọi người tỉnh ngộ
Xem
Con người cao ở Nhẫn, quý ở Thiện và hơn nhau ở “ngộ”!
Xem
Triết lý về cây cổ thụ: không cây nào mới gieo mầm đã trở thành cây cổ thụ
Xem
Hết thảy mọi việc trong đời của một người đều là đã được Thần Phật an bài, tuyệt đối không sai chút nào
Xem
Nhìn về phía trước bóng tối sẽ dần chìm khuất phía sau lưng bạn
Xem
4 thứ không được nợ, dù là người thân trong nhà
Xem
Vì sao cuộc sống mỏi mệt? Hãy lắng nghe câu chuyện của lão hòa thượng
Xem
Làm người giản đơn là khỏe, Cuộc sống thà tĩnh là hơn!
Xem
Nếu bạn thành công, nói gì cũng thành có lý; Nếu bạn thất bại, mọi thứ chỉ là khói mây
Xem
Tận tâm hiếu thảo với cha mẹ, cô gái có dung mạo xấu xí được bà Tiên hiển linh ban phúc
Xem
Biển dung nạp trăm sông mà trở nên rộng lớn. Làm người, hãy học cách bao dung!
Xem
3 cách tuyệt vời để hóa giải ‘cảm xúc tiêu cực’ của bạn
Xem
Khi có niềm tin bạn sẽ thấy cuộc sống không khó khăn như bạn tưởng.
Xem
Con người phấn đấu cả đời vì ‘Tiền’, nhưng vẫn còn một điều chưa hiểu…
Xem
Xiêu lòng vì người đẹp không phải vợ, chàng trai đem hỏi hòa thượng, câu trả lời khiến anh cúi đầu
Xem
Đừng làm hại bốn kiểu người này nếu không sẽ sớm bị mất phúc báo
Xem
Sông càng sâu càng tĩnh, người càng hiểu biết càng khiêm nhường
Xem
Oán hận là tự hại mình, sao còn không buông bỏ đi?
Xem
Giá trị thực tiễn của Tứ Diệu Đế trong đời sống xã hội
Xem
Vẻ đẹp trong tâm hồn cũng chính là cảnh giới mà bạn thấy bên ngoài
Xem
Hãy luôn biết ơn bởi đôi khi bạn không hề biết người khác đã làm gì cho mình
Xem
Muốn thành công thì cần phải biết ‘nghĩ cho người khác trước’
Xem
Bạn không thể thay đổi hoàn cảnh, nhưng có thể thay đổi tâm thái của chính mình
Xem
Người biết cúi đầu mới trưởng thành, biết hạ mình mới là cao thủ!
Xem
Người làm tổn thương bạn sẽ giúp bạn hoàn thiện. Hãy dễ dàng cho đi…
Xem
Tha thiết trở thành ‘người’, Đức Phật bảo ‘chàng trai’ đi qua chiếc cầu định mệnh, nhưng không ngờ…
Xem
Mẹ giận dữ vì con trai cãi lời, bố đưa 1 tờ giấy, đọc xong cậu khóc mãi…
Xem
Hãy để con cái cảm nhận được hôn nhân hạnh phúc của cha mẹ
Xem
Chân lý Phật giáo là gì?
Xem
Sống vui vẻ, không phải là có hết thảy những thứ mình muốn, mà là “không có cũng được”
Xem
Hãy đi giữa những người hiểu bạn
Xem
Nghe kinh: Một văn liệu Phật học sinh động
Xem
Hồng trần ba nghìn việc, hãy cứ ung dung nở một nụ cười
Xem
Giữ chân người khác cũng chính là khoá chặt chính mình
Xem
“Chết” theo quan điểm Phật giáo
Xem
Tưởng vô thường, tưởng vô ngã, thoát mọi khổ đau
Xem
Cuộc sống không phải chiến trường, đâu cần ganh đua cao thấp
Xem
Nếu có lúc nào suy nghĩ tiêu cực, hãy nhớ câu chuyện về tờ 20 USD này
Xem
Trên đời vạn sự tuỳ duyên, còn đây là 7 điều bạn nên nhớ
Xem
6 nguyên nhân khiến con người sống mệt mỏi, thống khổ
Xem
Giận: Bí quyết sống an lạc và hạnh phúc
Xem
Tìm lại người thân đã mất
Xem
Phật pháp nhiệm màu: Niệm Phật dứt trừ các bạo bệnh
Xem
Lời Phật dạy về “Lòng tin”
Xem
Giúp người là giúp mình, hại người là hại mình…
Xem
Thì ra thật đơn giản để giữ cho gia đình luôn hòa thuận…
Xem
Biết “cúi xuống” mới là trưởng thành, biết “hạ mình” mới là cao thủ
Xem
Con nhện ở miếu Quan Âm
Xem
Giữa đời vô thường, sống trọn vẹn trong từng phút giây
Xem
Thượng Toạ Thích Thông Châu giảng đề tài: “Ý NGHĨA BÁO HIẾU MÙA VU-LAN”
Xem
Chú tiểu và hai viên gạch xấu xí
Xem
Sự thật bất ngờ: Phòng riêng là nơi thể hiện chân thực nhất con người bạn
Xem
10 thứ mà tiền không thể mua được
Xem
Cây không vỏ cây ắt chết, người không nhân cách người chẳng thể sinh tồn
Xem
Thất bại ở đời chính là cố gắng làm vừa lòng tất cả mọi người
Xem
Đức Phật dạy về 35 tác hại của Rượu
Xem
Bí Quyết Để Sống Hạnh Phúc Trong Từng Phút Giây
Xem
Hãy làm bạn với trà để nuôi dưỡng một cơ thể khỏe mạnh và một tâm hồn đẹp
Xem
Lời Phật dạy sâu sắc về việc hóa giải hận thù
Xem
Hết Thảy Chúng Sinh Đều Có Trí Tuệ Đức Tướng Của Như Lai
Xem
Có một Lễ phóng sinh trên sông Hồng hết sức lợi lạc, ý nghĩa.
Xem
Làm gì khi hôn nhân có người thứ 3
Xem
Vì sao mẹ của Tôn giả Mục Kiền Liên bị đày vào cõi ngạ quỷ?
Xem
Tính không trong Phật giáo
Xem
Các Pháp duyên sinh, không thật
Xem
Buông bỏ giúp ta có được bình an và tự tại trong tâm
Xem
Thân tâm an lạc có nghĩa là gì, thân tâm cái gì quan trọng hơn
Xem
Ngày nào cũng thắp hương cúng Phật hay chỉ mùng Một, ngày Rằm?
Xem
Con tôi, tài sản của tôi!
Xem
Thanh xuân như một tách trà, biết tu học sớm nghĩa là thanh xuân
Xem
Bài khấn nguyện sám hối tụng hàng ngày
Xem
Tu như thế nào để chuyển thân nữ thành nam?
Xem
Có nên ăn đồ cúng vong không?
Xem
Người niệm Phật thì chẳng ma quỷ nào dám đến gần
Xem
Cách thức trì niệm chú Đại bi
Xem
Nguyên nhân người ta lạc lối: Câu chuyện ‘Đường rẽ, mất dê’
Xem
Số mệnh của con người có phải đã được định sẵn từ trước? Tương Tử Viên
Xem
Nguyên nhân thất bại của rất nhiều người: Hai cái cây, bạn sẽ chặt cây nào?
Xem
Quà tặng dành cho tâm hồn kì 2: Chiếc lá cuối cùng
Xem
Đừng quá nghiêm trọng, mỉm cười cho qua...
Xem
Quà tặng dành cho tâm hồn kì 1: Lửa thử vàng